Bayramdan önceki son hafta berber dükkanında takvim başka türlü işler. Normalde iki haftada bir gelen müşteri, bayram sabahı taze tıraşlı olmak için arife akşamını bekler. Bir baba üç oğlunu birden getirir, kapıda sıra uzar, telefon da kesimin ortasında susmaz.
Bu yoğunluk her yıl aynı günlere sıkışır ve çoğu dükkanda aynı şekilde biter: gece yarısına kadar çalışan, ayakta zor duran bir usta, yarım saat bekleyip giden müşteriler ve bayramdan sonra iki gün boş kalan koltuklar. Oysa kalabalığın büyük kısmı önceden tanıdığınız müşterilerden oluşur. Onları birkaç güne yaymak, arife gününü de saat saat planlamak mümkün.
Aşağıdaki öneriler hem Ramazan hem Kurban Bayramı için geçerli. Bir sonraki bayrama birkaç ay var, planı sakin bir dönemde kurmak sonradan çok iş kazandırır.
Kalabalık hangi günlere yığılıyor
İşe kendi dükkanınızın geçen bayramıyla başlayın. Defterinize ya da takviminize bakıp bayramdan önceki son yedi günde her gün kaç müşteriye baktığınızı sayın. Çoğu berberde ilk günler normal seyrinde gider, son üç günde iş belirgin şekilde artar, arife günü de dükkanın kaldırabileceğinin üstüne çıkar.
Bu yığılmanın nedeni basit. Müşteri saçının bayramda "yeni kesilmiş" görünmesini ister ve bunu son güne bırakır. Oysa erkek kesimi, özellikle kısa yanlı ve fade kesimler, iki üç gün sonra daha doğal oturur. Makine izi kaybolur, tepe saçı yerine yatar. Bunu müşteriye anlatmak yoğunluğu öne çekmenin en ucuz yoludur.
Kendi rakamlarınızı bir kağıda yazın. Arife gününe kaç kişinin sığdığını, kaçının geri döndüğünü bilmek, sonraki adımlarda kaç müşteriyi öne almanız gerektiğini gösterir. Diyelim ki arife günü 58 kişi geldi ama koltuklarınız rahatça 45 kişiyi kaldırıyor. Bu durumda en az 13 müşteriyi önceki günlere taşımanız gerekir.
Düzenli müşteriyi öne çekmek
Arife kalabalığının çoğu zaten numarası sizde olan, her ay ya da iki haftada bir gelen insanlardır. Onlara bayramdan 10-12 gün önce kısa bir mesaj atın ve arife yerine 3-5 gün önceki bir saati önerin.
Mesaj uzun olmasın. Örneğin: "Selim Bey, arife günü çok doluyuz. Perşembe akşamı 19:00 size uygunsa yazayım, saçınız bayrama kadar tam oturur." Belli bir saat önermek, "ne zaman gelirsiniz" diye sormaktan daha çok işe yarar. Müşteri evet ya da hayır der, yazışma uzamaz.
Sakal müşterilerini ayrı düşünün. Saç kesimi birkaç gün dayanır ama sakal konturu ve ense temizliği iki günde dağılır. Bu müşterilere saç kesimini birkaç gün önce, arife günü de 15 dakikalık kısa bir sakal düzeltme randevusu önerebilirsiniz. Müşteri bayram sabahı temiz görünür, siz de arife günü 45 dakika yerine 15 dakika ayırmış olursunuz.
Çocuklu aileler de erken gelmeye yatkındır. Bayramlık tıraş için babaya hafta sonunu önerin; üç çocuk arife akşamı sırayla koltuğa oturunca yarım saatten fazlası gider.
Arife günü hizmet listesini daraltmak
Arife günü bir saatlik saç boyası ya da uzun bir bakım alan koltuk, aynı sürede iki kesimi kaçırır. Bu gün için hizmet listesini kısa işlerle sınırlayın:
- Saç kesimi
- Saç ve sakal
- Sakal düzeltme ve kontur
- Çocuk tıraşı
Boya, perma, keratin ve uzun cilt bakımı gibi işleri bayramdan önceki haftaya ya da bayram sonrasına alın. Boya isteyen müşteriye bunu bir hafta önceden söyleyin. Boya da birkaç gün sonra daha doğal durur, müşteri bunu duyunca genelde itiraz etmez.
Süreleri gerçekçi yazın. Normalde 30 dakika ayırdığınız kesim, arife günü kapı sürekli açılıp kapanırken, sırada bekleyen biri bir şey sorarken 35 dakikayı bulabilir. Takvimi her kesimden sonra 5 dakikalık payla kurarsanız akşam saatlerinde biriken gecikme olmaz. Sabah 10 dakika gecikmeye giren bir koltuk, akşam yediye geldiğinde bir saat geride kalabilir.
Randevulu ve randevusuz saatleri ayırmak
Arife günü kapıdan gelen müşteriyi geri çevirmek zordur. O kişi mahallenin müşterisidir, bayramdan sonra da kapınızın önünden geçecek. Çözüm, günü bloklara bölmektir: bazı saatler yalnızca randevuya, bazı saatler kapıdan gelene açık olur.
Örneğin üç koltuklu bir dükkanda sabah 09:00 ile 13:00 arası üç koltuk da randevulu çalışır. Öğleden sonra bir koltuk randevusuz sıraya ayrılır, iki koltuk randevuya devam eder. Akşam son iki saat yeniden randevuya döner, çünkü işten çıkıp gelenler en çok o saati ister ve beklemeye vakitleri yoktur.
Bu düzeni bir kağıda yazıp kapıya ya da aynanın yanına asın. Bekleyen müşteri, randevulu biri önüne geçtiğinde neden sırasının gelmediğini sormaz.
Randevusuz bekleyene tahmini süre söyleyin: "Önünüzde dört kişi var, yaklaşık bir saat." Beklemek istemeyenin telefon numarasını alın ve sırası yaklaşınca arayacağınızı söyleyin. Bu işi çırak ya da kasadaki kişi üstlenirse ustalar makası bırakmak zorunda kalmaz.
Ustanın ve kalfanın gücünü hesaba katmak
On iki saat ayakta makas tutan usta, akşama doğru yavaşlar. Arife günü mola koymazsanız saat yedi civarında kesimler uzar, ense çizgisinde hata payı artar. Herkese en az iki kısa mola ayırın ve bunları takvimde önceden kapatın. Molayı "boşluk olursa veririz" diye bırakırsanız o boşluk o gün hiç gelmez.
Molaları aynı saate koymayın. Usta 14:30'da yirmi dakika çıkarken kalfa kesime devam etsin, sonra yer değiştirsinler. Çırağı da gün boyu havlu, fırça, koltuk temizliği ve sıra takibinde kullanın. Koltuk arası temizlik iki dakika kısalınca günün sonunda bir kesim daha sığar.
Takvimi Planla ile tutuyorsanız mola saatlerini zaman bloklamayla kapatabilirsiniz, o saatlere online randevu düşmez. Her personel kendi sütununda kendi gününü görür, "sıradaki kim" diye ustaya sormak gerekmez.
Arifeden sonraki günleri de şimdiden belirleyin. Bayramın ilk günü çoğu berber kapalıdır, sonraki günlerde de herkes bayram ziyaretinde olduğu için randevu az gelir. Bu günleri ustalara dönüşümlü izin olarak vermek, arife günü uzun çalışmanın karşılığı olur.
Online randevuyu ve hatırlatmayı bayrama göre ayarlamak
Bayram haftasında telefon ve WhatsApp mesajları normalin birkaç katına çıkar. Her birine kesimin ortasında cevap vermek işi yavaşlatır, aynı saate iki kişi yazma ihtimalini de artırır. Müşterinin boş saatleri kendisi görüp randevusunu aldığı bir sayfa bu dönemde en çok işe yarayan araçtır.
Bayram takvimini 2-3 hafta önceden açın ve bağlantıyı düzenli müşterilere gönderdiğiniz mesaja ekleyin. Instagram profilinizdeki bağlantı da aynı sayfaya gitsin. Arife günü yalnızca kısa hizmetleri açık bırakmak, uzun işlerin o güne yazılmasını baştan engeller.
Arife günü gelmeyen müşteri pahalıya patlar, çünkü o saati başka biri isterdi. Bir gün önce giden hatırlatma unutan müşteriyi yakalar; gelemeyecek olan da haber verir ve saat başkasına açılır. Planla hatırlatmaları SMS ya da WhatsApp'tan kendiliğinden gönderir, mesaja dükkanın konumu da eklenir. Arife akşamının en çok istenen saatleri için kapora almak da düşünülebilir; kaporayı ödeyen müşteri gelmezse en azından boş saatin bir kısmı karşılanmış olur.
Sık Sorulan Sorular
Bayram randevuları ne kadar önceden açılmalı?
Düzenli müşterilere 10-12 gün önceden haber vermek çoğu dükkan için yeterlidir. Takvimi 2-3 hafta önceden açarsanız erken planlayan müşteri istediği saati alır. Daha erken açmak, unutulan ve iptal edilen randevuları artırabilir.
Arife günü randevusuz müşteri hiç alınmamalı mı?
Tamamen kapatmak mahalle müşterisini kırar. Günün belli saatlerinde bir koltuğu randevusuz sıraya ayırmak iki tarafı da idare eder. Kapıya bu saatleri yazarsanız müşteri ne zaman gelirse az bekleyeceğini bilir.
Arife günü dükkan saat kaçta kapanmalı?
Bunu geçen bayramdaki son müşterinin saatine göre belirleyin ve önceden duyurun. Kapanıştan bir saat önce randevusuz sırayı kapatın, kalan sürede yalnızca bekleyenleri ve randevuluları bitirin. Böylece kapanış saati gece yarısına kaymaz.
Hazırlığa nereden başlamalı?
Bu hafta geçen bayramın son yedi gününde kaç müşteriye baktığınızı gün gün sayın ve kağıda yazın. Ardından en sık gelen 30-40 düzenli müşterinin listesini çıkarın. Bayramdan iki hafta önce bu listeye arife yerine önerdiğiniz saatlerle ilk mesajı gönderin.
